2016: het jaar van …

Een voorsmaakje.

het boek Utopia

In 1516 drukt Dirk Martens de eerste editie van Thomas Morus’ Utopia.

In Utopia (“De Optimo Reipublicae Statu deque Nova Insula Utopia) beschrijft Thomas Morus een ideale staat. Het Utopia bestaat uit twee boeken. Het is geschreven in dialoogvorm tussen de auteur en Raphaël Hythlodaeus, een denkbeeldige reiziger die veel vreemde landen heeft bezocht. Het eerste boek is een kritiek op de Engelse samenleving aan het begin van de zestiende eeuw. In het tweede deel wordt een ideaal, denkbeeldig eiland voorgesteld zonder overheersing en luxe en zonder privébezit van land.

Thomas More (Thomas Morus 1478 – 1535) gebruikte dit boek om zich af te zetten tegen het economische en politieke beleid van Engeland. Hij schreef Utopia terwijl hij op bezoek was bij zijn vriend Pieter Gillis, stadssecretaris van Antwerpen. Pieter Gillis was toen ook corrector bij Dirk Martens en met de hulp van Desiderius Erasmus en Gerardus Noviomagus (Geldenauer) brengt hij Thomas Morus in contact met  Dirk Martens die de eerste druk van dit boek zal verzorgen.

Dirk Martens (1446 of 1447 – 1534) werd in Aalst geboren in een poorterfamilie. In 1473 startte hij in Aalst, samen met Johan van Westfalen, een drukkersatelier. In 1486 opende hij een tweede atelier in Aalst. Van 1493 tot 1512 (onderbroken door een eerste verblijf in Leuven van 1497 tot 1501) had hij een atelier in Antwerpen. In 1497 liet hij zich inschrijven aan de universiteit, maar hij bleef in Antwerpen drukken. In 1512 verliet hij voorgoed zijn Antwerps atelier en vestigde zich definitief in Leuven.

In 1473 drukte Dirk Martens het eerste boek in de Zuidelijke Nederlanden. Kort daarna drukte hij als eerste in de Nederlanden Griekse karakters. In 1518 drukte hij weer als eerste in de Nederlanden een Hebreeuwse tekst. Later volgden een Hebreeuws woordenboek en een Hebreeuwse grammatica.

In Antwerpen en vooral in Leuven kwam Dirk Martens in contact met het humanisme. Zijn atelier was een ontmoetingsplaats voor humanisten die hun teksten bij hem laten drukken. Hij gaf werken uit van de jonge Erasmus en Thomas More. Zij werden vrienden voor het leven en noemden hem “onze Dirk”.

de Leuvense Rijksuniversiteit

MTC

KU Leuven

Op 25 september 1816 vaardigt koning Willem I een organiek reglement uit waarin tot de oprichting van drie universiteiten in de zuidelijke Nederlanden wordt besloten: in Gent, Leuven en Luik. Bij de Franse Aanhechting in 1794-95 werden de bestaande universiteiten afgeschaft en waren er een tiental jaren geen universiteiten in onze streken.

De Rijksuniversiteit bleef bestaan tot in 1836. In februari 1834 kondigen de Belgische bisschoppen de oprichting van een nieuwe Katholieke Universiteit af. Op 4 november werd te Mechelen de bisschoppelijke Universiteit geopend. De Brusselse Loge ijverde voor een vrijzinnige universiteit die ook startte op 4 november: de Vrije Universiteit Brussel. Einde 1835 had België dus vijf universiteiten: drie Rijksuniversiteiten (Gent, Luik en Leuven) en twee vrije (Brussel en Mechelen).

witte vrouwen

Ook in 1816 kreeg de Protestantse gemeente in Leuven van het stadsbestuur de voormalig huiskapel van de Witte Vrouwen in bruikleen nadat deze eerst nog tijdens de Franse revolutie als kledingopslagplaats en militair hospitaal had gediend.

Isala Van Diest

Isala Van Diest

Wikipedia

Op 6 februari 1916 sterft Isala Van Diest in Knokke.

Isala Van Diest was de dochter van een Leuvense arts-verloskundige. Isala, haar broer en haar vijf zussen werden vrij en ruimdenkend opgevoed. Moeder Elisabeth Génie had nauwe contacten in de Britse progressieve kringen en nam haar kinderen vaak mee op reis naar Engeland.

Toen haar broer stierf en haar vader geen opvolger meer had, besliste Isala dat zij geneeskunde zou gaan studeren. Na in het Zwitserse Bern het hoger secundair onderwijs gevolgd te hebben keerde ze naar België terug om zich in de Leuvense universiteit in te schrijven aan de faculteit geneeskunde.

Zoals verwacht weigerde de universiteit Isala Van Diest in te schrijven. Rector Namèche stelt haar voor de studies fysiologie en verloskunde te volgen zodat ze vroedvrouw zou kunnen worden. Daarvoor had ze geen universitair diploma nodig en dat werd gezien als een passend beroep voor vrouwen. Isala weigerde.

In 1874 vertrok Isala Van Diest terug naar Bern om er opleiding in de natuurwetenschappen te volgen. In 1876 doctoreerde ze in de natuurwetenschappen en in 1879 behaalde ze het doktersdiploma met een proefschrift over de hygiënische toestand van gevangenissen.

Fuglister_reclame_1916-Mobile

Stadsarchief

Ook in 1916 publiceerde Albert Füglister zijn boek “Louvain. Ville Martyre”.

 

Meer over deze Leuvense geschiedenissen in latere afleveringen dit jaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s