Tagarchief: Standonckcollege

Het Standonckcollege

Van het “Verken” tot het Hogeschoolplein. Deel 3

Het Standonckcollege werd in 1490 gesticht door Johannes Standonck bedoeld voor arme studenten. De president werd Pater of Vader genoemd en de studenten leefden volgens zeer strenge regels, zoals die van een strenge kloosterorde. Ze moesten allemaal, zonder uitzondering, het habijt van Sint Franciscus van Paola, voor wie de stichter een speciale religieuze bewondering had, dragen. Omwille van de kap aan dit habijt werden ze in Leuven de Kappekens genoemd.

franciscus

Het Standonckcollege is een tijd geassocieerd geweest met de pedagogie het Varken. Standonck had zo’n faam dat het Varken de Standonckpedagogie genoemd werd. Er was toen dus sprake van een Standonckcollege en een Standonckpedagogie. In 1615 werden de twee instellingen van elkaar gescheiden.

In 1807 werd het college verkocht aan een Brusselse opkoper, François-Joseph Lemonnier, en aan een Leuvenaar, Jean-Joseph van Mechelen. Het grootste deel werd samen met het Varken afgebroken. Het nog bestaande gedeelte, dat dateert van 1763, is verwerkt in particuliere huizen.

standonckkik

Johannes Standonck werd geboren in Mechelen in 1443 als zoon van een bescheiden schoenmaker. Hij krijgt een beurs van de Broeders van het Gemene Leven en gaat studeren in hun school in Gouda.

gouda

Kaart van Gouda, bij nr.25 het Collatiehuis

In 1459 schrijft hij zich in aan de universiteit van Leuven waar hij “magister artium” wordt. Daarna vertrekt hij naar Parijs waar hij met succes theologie studeert. In 1480 wordt hij benoemd aan de faculteit van Sorbonne, in 1483 promoveert hij als doctor in de theologie en in 1486 wordt hij rector van de Parijse universiteit. Hij was tegelijkertijd ook prefect van het college van Montaigu. Hij sterft op 17 april 1504. Voordien had hij colleges en scholen opgericht in Parijs, Leuven, Mechelen, Cambrai en Valenciennes. Hij nam daarbij de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat alleen studenten werden toegelaten die zelf hun studies niet konden betalen.

Het college van Montaigu werd in 1314 gesticht door Gilles Aycellin, aartsbisschop van Rouen. Het veranderde van naam na de restauratie in 1388 door Pierre Aycellin de Montaigut, kardinaal van Laon. Toen Standonck in het college aaankwam, was het in verval. Naar verluidt kwamen sommige muren naar beneden. Standonck en zijn leerling Noël Béda zouden het terug groot maken.

montaigu

Standonck legde zijn studenten een zeer streng regime op: zij mochten het college alleen verlaten met zijn toestemming en moesten terug zijn voor het invallen van de avond. Hij hield zelf de sleutel van de portier bij. Zij droegen slechts één kledingstuk een kregen elke dag één stuk brood. Elke morgen om elf uur moesten ze naar een nabijgelegen klooster om een handvol eten te ontvangen. Voor de minste fout werden ze gestraft en ze werden aangemoedigd elke fout van een andere te melden.

Het college van Montaigu kende enkele beroemde alumni: Erasmus, Johan Calvijn, Ignatius van Loyola, John Knox, … Erasmus zou later zeggen dat hij niet kon indenken dat iemand zijn verblijf aan het college kon vergeten of het zelfs ongeschonden kon overleven. Hij zou zich zijn leven lang het vasten en de rotte eieren herinneren.

 

Van het “Verken” tot het Hogeschoolplein.

 

Deel 1: situatie voor 1808.

Het Hogeschoolplein, dat recentelijk voorlopig beschermd is als stadsgezicht (16 maart 2016) is in feite een vrij jong plein. Tot 1807 liep de ’s Meiersstraat (Smeistraat) door van de Muntstraat tot de Naamsestraat. De ruimte van het huidige plein werd toen ingenomen door twee universitaire gebouwen: de pedagogie het Varken en het Standonckcollege. In december 1807 werden deze in opdracht van de stad afgebroken omwille van de bouwvallige staat waarin ze zich bevinden.

Op dit samengestelde plan kan je zien hoe de ligging van deze afgebroken gebouwen zich situeerden op het huidige plein.

hogeschoolplein_plannen

Op deze basis heeft Frederic Hecq (Leuven Weleer) de ligging geprojecteerd op een luchtfoto van het Hogeschoolplein. Zo krijg je een goede indruk van de ligging van de gebouwen. De blauwe lijn geeft de omtrek van het Varken weer, de rode die van het Standonckcollege.

hogeschoolplein_projectie

Stadsarchitect C(harles?)-François de Rare werd belast met het ontwerp van een nieuw plein dat de monumentale gevel van het Pauscollege meer tot zijn recht moest doen komen. Het werd een stemmig rechthoekig plein met een typische 19de-eeuwse aanleg: gekasseid en in 1812 beplant met lindebomen op rij in een grasveld.

De linden verdwenen bij de plaatsing van het standbeeld van André Dumont in 1922.

In een volgende aflevering vertel ik meer over de geschiedenis van de afgebroken gebouwen.